Sắp xếp tổ dân phố trên địa bàn Phường 3 Bảo Lộc – Chủ trương đúng đắn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, hệ thống tổ dân phố trên địa bàn Phường 3 Bảo Lộc luôn giữ vai trò là “cánh tay nối dài” của cấp ủy, chính quyền, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Đây là nơi gần dân nhất, sát dân nhất, trực tiếp triển khai các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến từng hộ gia đình; đồng thời là hạt nhân quan trọng trong việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy dân chủ ở cơ sở, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Qua nhiều năm xây dựng và trưởng thành, các tổ dân phố trên địa bàn Phường 3 Bảo Lộc đã phát huy tốt vai trò tự quản của cộng đồng dân cư, tích cực vận động Nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động do Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể phát động; góp phần xây dựng địa phương ngày càng phát triển, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng lên. Tuy nhiên, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công cuộc cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử, chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tổ chức và hoạt động của một số tổ dân phố trên địa bàn Phường 3 Bảo Lộc đã bộc lộ những khó khăn, hạn chế cần sớm được khắc phục

Theo quy định tại Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết số 27/2022/UBTVQH15), tiêu chuẩn quy mô đối với tổ dân phố ở phường phải bảo đảm từ 450 hộ gia đình trở lên. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế trên địa bàn Phường 3 Bảo Lộc cho thấy, toàn phường hiện có 39 tổ dân phố nhưng có đến 36 tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình, chiếm tỷ lệ 92,3%; chỉ có 03 tổ dân phố bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định, chiếm 7,7%.

Quy mô nhỏ, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều tổ dân phố có số hộ ít đã làm cho việc tổ chức các phong trào quần chúng, sinh hoạt cộng đồng, hội họp và triển khai các nhiệm vụ của địa phương gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, số lượng đầu mối quản lý nhiều dẫn đến nguồn lực đầu tư, kinh phí hoạt động bị phân tán, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền cơ sở.

Thực tế hiện nay, toàn phường có 39/39 tổ dân phố đều thành lập chi bộ Đảng, Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên, Hội Chữ thập đỏ, Hội Người cao tuổi, Hội Khuyến học. Đây là điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở. Tuy nhiên, việc duy trì số lượng đầu mối quá lớn trong khi quy mô dân số nhỏ đã đặt ra nhiều áp lực về nhân lực, kinh phí và công tác quản lý.

Theo số liệu thống kê: Hiện nay, toàn phường có 113 người hoạt động không chuyên trách tại tổ dân phố, gồm 38 Bí thư chi bộ, 37 Tổ trưởng tổ dân phố và 38 Trưởng Ban Công tác Mặt trận. Bên cạnh đó có 287 người trực tiếp tham gia hoạt động ở cơ sở, bao gồm Phó Bí thư chi bộ, Tổ phó tổ dân phố, Phó Ban Công tác Mặt trận và các chi hội trưởng, bí thư chi đoàn của các đoàn thể… Đội ngũ cán bộ, người hoạt động ở tổ dân phố thời gian qua đã có nhiều đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của địa phương. Tuy nhiên, phần lớn nhân sự đều lớn tuổi; nguồn cán bộ kế cận còn hạn chế. Thanh niên và lực lượng lao động trẻ chủ yếu học tập, làm việc xa địa phương nên ít có điều kiện tham gia hoạt động ở cơ sở. Nhiều chức danh phải kiêm nhiệm, thậm chí một số vị trí còn chưa bố trí được đầy đủ nhân sự.

Trong xu thế chuyển đổi số hiện nay, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ ở cơ sở ngày càng cao. Việc thực hiện điều tra, thống kê, cập nhật cơ sở dữ liệu dân cư, sử dụng các nền tảng số và triển khai nhiệm vụ trên môi trường điện tử đòi hỏi cán bộ phải có kỹ năng công nghệ thông tin. Tuy nhiên, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ tổ dân phố còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt cộng đồng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Hiện toàn phường mới có 23/39 tổ dân phố có nhà sinh hoạt cộng đồng, một số nơi cơ sở vật chất còn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu hội họp, sinh hoạt văn hóa của Nhân dân. Việc duy trì nhiều đầu mối nhỏ lẻ khiến nguồn lực đầu tư dàn trải, hiệu quả sử dụng chưa cao.

Xuất phát từ thực tiễn đó, việc sắp xếp tổ dân phố trên địa bàn Phường 3 Bảo Lộc là yêu cầu khách quan, cần thiết và hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Chủ trương này được đặt trong tổng thể nhiệm vụ tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII; Kết luận số 126-KL/TW, Kết luận số 127-KL/TW của Bộ Chính trị và các quy định của Quốc hội, Chính phủ về tiêu chuẩn đơn vị hành chính, tổ chức khu dân cư.

Việc sắp xếp tổ dân phố (dự kiến sắp xếp từ 39 TDP xuống còn 18 TDP) không đơn thuần là giảm số lượng đầu mối mà mục tiêu quan trọng hơn là xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phát huy hiệu quả đầu tư cơ sở hạ tầng và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Trước hết, việc sắp xếp nhằm bảo đảm quy mô dân số và số hộ gia đình theo đúng quy định hiện hành. Khi tổ dân phố có quy mô phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý dân cư, tổ chức các hoạt động cộng đồng, triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến Nhân dân một cách hiệu quả hơn.

Thứ hai, việc sắp xếp sẽ góp phần giảm đầu mối quản lý, tinh gọn bộ máy, tiết kiệm kinh phí hoạt động và tập trung nguồn lực đầu tư. Khi giảm số lượng tổ dân phố, nguồn kinh phí sẽ được sử dụng tập trung hơn, tạo điều kiện nâng cấp cơ sở hạ tầng, xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng khang trang, đầu tư giao thông, điện, nước và các thiết chế văn hóa phục vụ Nhân dân.

Thứ ba, việc sắp xếp sẽ tạo điều kiện nâng cao chất lượng hoạt động của các chi bộ, Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể. Quy mô tổ dân phố lớn hơn sẽ giúp tập trung nguồn cán bộ có năng lực, tâm huyết, từng bước kiện toàn đội ngũ theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, cải cách hành chính và xây dựng chính quyền hiện đại.

Thứ tư, việc sắp xếp còn góp phần tăng cường sức mạnh đoàn kết trong cộng đồng dân cư, phát huy hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa, giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu xây dựng đô thị văn minh.

Điều quan trọng cần khẳng định là việc sắp xếp tổ dân phố hoàn toàn không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Các chế độ, chính sách an sinh xã hội, thủ tục hành chính, quyền và nghĩa vụ của công dân vẫn được bảo đảm theo quy định của pháp luật. Sau khi sắp xếp, công tác quản lý sẽ thuận lợi hơn, việc giải quyết các nhu cầu của người dân sẽ được thực hiện nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Quá trình sắp xếp tổ dân phố sẽ được thực hiện công khai, dân chủ, khách quan, đúng quy định của pháp luật, bảo đảm sự đồng thuận của Nhân dân. Mọi phương án sắp xếp đều được lấy ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình và được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo đúng trình tự, thủ tục quy định.

Đây là chủ trương lớn, mang ý nghĩa lâu dài, hướng tới xây dựng bộ máy cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu phát triển của địa phương trong thời kỳ mới. Thành công của việc sắp xếp tổ dân phố không chỉ phụ thuộc vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền mà còn cần có sự đồng thuận, hưởng ứng và tham gia tích cực của toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Phát huy truyền thống đoàn kết, tinh thần trách nhiệm và ý thức vì lợi ích chung, cán bộ, đảng viên và Nhân dân Phường 3 Bảo Lộc tin tưởng rằng việc sắp xếp tổ dân phố sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ trong công tác quản lý, điều hành ở cơ sở; nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị; tập trung nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội; giữ vững quốc phòng, an ninh; xây dựng Phường 3 ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại, xứng đáng là trung tâm phát triển của địa phương trong giai đoạn mới, góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nền hành chính hiện đại và đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

                                                                                 Bùi Quang Ngọc