Chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do El Nino

Trước nguy cơ El Nino tác động đến thời tiết, làm gia tăng nắng nóng, khô hạn và thiếu nước trong năm 2026 và những tháng đầu năm 2027, việc chủ động bảo vệ, sử dụng tiết kiệm nguồn nước đang trở thành yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo đảm đời sống Nhân dân, sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Theo thông tin dự báo khí tượng thủy văn, hiện tượng El Nino có khả năng tiếp tục tác động đến thời tiết nước ta trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Đây là hiện tượng khí hậu thường đi kèm với nền nhiệt cao, lượng mưa có xu hướng thiếu hụt ở nhiều khu vực, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, khô hạn và thiếu nước, nhất là tại khu vực Tây Nguyên.

Đối với Lâm Đồng, nguồn nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống dân sinh và sản xuất nông nghiệp. Trong những năm qua, tình trạng nắng nóng kéo dài, lượng mưa phân bố không đều đã từng gây ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sinh hoạt, tưới tiêu và sản xuất. Khi nguồn nước suy giảm, không chỉ cây trồng chịu tác động mà đời sống của người dân, hoạt động chăn nuôi, sản xuất, kinh doanh và môi trường cũng đứng trước những khó khăn nhất định.

Trước nguy cơ này, tinh thần chủ động cần được đặt lên hàng đầu. Các địa phương, cơ quan, đơn vị và người dân cần thường xuyên theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn; chủ động rà soát nguồn nước hiện có, xây dựng phương án bảo đảm nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, nhất là tại những khu vực có nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước.

Trong sinh hoạt hằng ngày, mỗi gia đình cần nâng cao ý thức tiết kiệm nước, sử dụng đúng mục đích và tránh lãng phí. Những việc làm tưởng như rất nhỏ như khóa vòi nước khi không sử dụng, sửa chữa kịp thời đường ống bị rò rỉ, sử dụng lượng nước vừa đủ hay tận dụng hợp lý nguồn nước sau sử dụng đều góp phần giảm áp lực lên nguồn nước chung. Việc tích trữ nước cũng cần được thực hiện chủ động, phù hợp với điều kiện của từng hộ gia đình và bảo đảm vệ sinh, an toàn.

Đối với sản xuất nông nghiệp, người dân cần căn cứ tình hình nguồn nước và hướng dẫn của cơ quan chuyên môn để bố trí sản xuất phù hợp; ưu tiên áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm, tưới đúng thời điểm, đúng nhu cầu của cây trồng, hạn chế thất thoát nước. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh, cơ quan, trường học và đơn vị trên địa bàn cũng cần rà soát việc sử dụng nước, chủ động các giải pháp tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nguồn nước.

Cùng với tiết kiệm, bảo vệ chất lượng nguồn nước cũng là nhiệm vụ quan trọng. Người dân cần nâng cao ý thức giữ gìn sông, suối, ao, hồ, kênh mương và các công trình thủy lợi; không vứt rác, xả nước thải, hóa chất và các chất gây ô nhiễm trực tiếp vào nguồn nước. Bảo vệ rừng, nhất là rừng đầu nguồn, cũng là giải pháp lâu dài nhằm giữ nước, điều tiết dòng chảy, bảo vệ môi trường sinh thái và góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước.

Các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần chủ động kiểm tra, rà soát các công trình cấp nước, hồ chứa, hệ thống thủy lợi; theo dõi chặt chẽ diễn biến nguồn nước để có phương án điều tiết, phân phối phù hợp. Trong trường hợp nguồn nước suy giảm, cần ưu tiên bảo đảm nước phục vụ sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu của người dân, đồng thời có giải pháp hỗ trợ sản xuất phù hợp với tình hình thực tế.

Bên cạnh nguy cơ hạn hán, thiếu nước, người dân cũng không nên chủ quan trước những diễn biến thời tiết cực đoan khác. El Nino không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có mưa; vẫn có thể xuất hiện những đợt mưa lớn cục bộ, thời tiết diễn biến bất thường. Do đó, việc thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo từ các cơ quan chức năng là cần thiết để chủ động phòng ngừa, ứng phó.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến đời sống và sản xuất, bảo đảm an ninh nguồn nước không thể chỉ trông chờ vào những giải pháp ứng phó khi hạn hán xảy ra. Chủ động từ sớm, sử dụng nước tiết kiệm, bảo vệ nguồn nước và nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng chính là giải pháp căn cơ để giảm thiểu những tác động bất lợi của thời tiết.

Mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi cơ quan, đơn vị hãy cùng bắt đầu từ những hành động thiết thực nhất. Sử dụng nước tiết kiệm hôm nay là góp phần giữ nguồn nước cho ngày mai; bảo vệ nguồn nước hôm nay là bảo vệ cuộc sống và tương lai phát triển bền vững của Lâm Đồng.

Nguyễn Nhật Hào