CẢNH GIÁC TRƯỚC CÁC HÀNH VI LỪA ĐẢO, MÔI GIỚI XUẤT CẢNH TRÁI PHÉP VÀ VI PHẠM PHÁP LUẬT KHI RA NƯỚC NGOÀI

Trong xu thế hội nhập quốc tế, nhu cầu của người dân đi nước ngoài để lao động, học tập, làm việc, thăm thân và cư trú ngày càng tăng. Đây là cơ hội để nâng cao trình độ, tìm kiếm việc làm, cải thiện thu nhập và mở rộng giao lưu quốc tế. Tuy nhiên, cùng với đó, các đối tượng xấu cũng lợi dụng nhu cầu này để thực hiện hành vi lừa đảo tuyển dụng, thu tiền trái quy định, dụ dỗ, lôi kéo, môi giới hoặc tổ chức đưa người xuất cảnh trái phép, thậm chí đưa công dân vào những hoạt động vi phạm pháp luật tại nước ngoài.

Theo quy định hiện hành, công dân Việt Nam khi xuất cảnh phải thực hiện đúng các điều kiện, trình tự, thủ tục theo pháp luật. Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 71/VBHN-VPQH ngày 25/3/2026. Đối với người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, việc tuyển chọn, đào tạo, đưa người lao động ra nước ngoài phải được thực hiện theo Luật số 69/2020/QH14 và các văn bản hướng dẫn thi hành; hiện đã có Văn bản hợp nhất số 8/VBHN-BNV ngày 22/4/2026 và Thông tư số 09/2026/TT-BNV có hiệu lực từ ngày 30/6/2026.

Người dân cần đặc biệt cảnh giác với các thông tin tuyển dụng trên mạng xã hội, các nhóm kín, tin nhắn hoặc lời giới thiệu từ người quen với những nội dung hấp dẫn như “việc nhẹ, lương cao”, “không cần trình độ”, “không cần ngoại ngữ”, “đi nhanh, thủ tục đơn giản”, “không cần hộ chiếu, visa” hoặc yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, phí làm hồ sơ, phí môi giới vào tài khoản cá nhân. Một số đối tượng còn sử dụng giấy tờ, hình ảnh, hợp đồng giả hoặc mạo danh doanh nghiệp, cơ quan chức năng để tạo lòng tin, sau đó chiếm đoạt tiền hoặc tổ chức đưa người ra nước ngoài trái quy định.

Người có nhu cầu đi lao động, học tập hoặc làm việc ở nước ngoài cần chủ động kiểm tra tư cách pháp lý của tổ chức, doanh nghiệp tuyển dụng; tìm hiểu rõ chương trình, thị trường, ngành nghề, nơi làm việc, mức lương, thời hạn hợp đồng, các khoản chi phí và quyền lợi, nghĩa vụ trước khi ký kết hoặc chuyển tiền. Đối với hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, pháp luật nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động này để tổ chức đưa công dân ra nước ngoài; tuyển chọn, đào tạo, thu tiền trái quy định; đưa người lao động đi làm việc khi chưa đáp ứng các yêu cầu pháp luật; đồng thời nghiêm cấm hành vi dụ dỗ, lôi kéo người lao động ở lại nước ngoài trái quy định.

Mỗi công dân trước khi xuất cảnh cần “tìm hiểu kỹ - kiểm tra đúng - ký hợp đồng rõ - thực hiện đúng pháp luật”. Không tin tưởng tuyệt đối vào những lời quảng cáo trên mạng; không giao giấy tờ tùy thân cho người không có thẩm quyền; không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ tổ chức, cá nhân và nội dung giao dịch; không tham gia các đường dây đưa người xuất cảnh trái phép hoặc các hoạt động được giới thiệu là “đi đường riêng”, “đi không cần thủ tục”.

Khi đã ở nước ngoài, công dân Việt Nam phải tôn trọng và chấp hành pháp luật của nước sở tại, đồng thời thực hiện đúng các cam kết, hợp đồng đã ký. Không tự ý bỏ việc, phá vỡ hợp đồng, cư trú quá thời hạn cho phép, sử dụng giấy tờ không hợp pháp hoặc tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật. Việc vi phạm pháp luật ở nước ngoài có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về pháp lý, tài chính, việc làm và quyền cư trú; trong một số trường hợp còn có thể bị xử lý theo pháp luật Việt Nam.

Đặc biệt, người dân cần nâng cao cảnh giác trước những lời dụ dỗ sang nước ngoài làm việc nhưng thực chất là đưa vào các hoạt động trái pháp luật, bóc lột sức lao động hoặc các đường dây phạm tội. Khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, cần dừng giao dịch, lưu giữ thông tin, tin nhắn, hợp đồng, số tài khoản và các tài liệu liên quan; đồng thời kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để được hướng dẫn, xử lý.

Mỗi người dân cần xác định rằng xuất cảnh hợp pháp là quyền đi liền với trách nhiệm tuân thủ pháp luật. Cơ hội học tập, lao động và làm việc ở nước ngoài chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thực hiện thông qua những con đường hợp pháp, minh bạch và an toàn. Chủ động tìm hiểu chính sách, kiểm chứng thông tin và nói không với môi giới bất hợp pháp chính là cách thiết thực để tự bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước nguy cơ bị lừa đảo, bóc lột hoặc trở thành nạn nhân của các đường dây đưa người xuất cảnh trái phép.

Nguyễn Nhật Hào